ಮುಟ್ಟಿನ ಪದಗಳು

 

ನಾನು ಮುಟ್ಟಾದ ದಿನ;

ಅಣ್ಣನ ಕಿಸಕ್ಕನೆ ನಗು

'ಹೆಣ್ಣು ಜನ್ಮಕ್ಕಂಟಿದ ಬವಣೆ'

ಅಮ್ಮನ ವಿಷಾದದ ಮಾತು

ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲಿ

ನನ್ನ ಸೋಲಿಸುವ ಹುನ್ನಾರದಲ್ಲಿರುವ

ಹುಡುಗನ ನೆನಪು

ಅವನಿಗಿಲ್ಲದ ತೊಡರೊಂದು

ನನಗೆದುರಾದ ನೋವು

ತೊಡೆಯ ಸಂಧಿಯಲಿಷ್ಟು

ಬಟ್ಟೆ ತುರುಕಿ ಶಾಲೆಗೆ ಓಡಿದವಳ

ಕುಂಟುನಡಿಗೆಗೆ:

ಗೆಳತಿಯರ ಗುಸುಗುಸು!

ಲೆಕ್ಕಮಾಡಲು ಬೋರ್ಡಿಗೆ

ಕರೆದ ಶಿಕ್ಷಕರೂ

ಲಂಗಕೆ ಅಂಟಿದ ಕೆಂಪ ಕಂಡು ಪೆಚ್ಚು!

ಎಂದೂ ತಪ್ಪದ ಲೆಕ್ಕ ತಪ್ಪಾಗಿತ್ತು

ರಾತ್ರಿ

ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ

ದ್ರೌಪದೀ ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣದ ಕಥೆ

ಮುಟ್ಟಾದವಳ

ಹಿಡಿದೆಳೆದ ದುಷ್ಟ ತೊಡೆ ಮುರಿದು

ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ

ಉರಿವ ತೊಡೆಯ ಗಾಯಕ್ಕೆ

ಕಥೆಯ ಮುಲಾಮು

ತಿಂಗಳ ಸ್ರಾವ ಸುರಿಯುತ್ತ

ಮೈಲಿಗೆಯ ಪಟ್ಟ ಹೊತ್ತ

ಕಾಲ ಸರಿದು

ನಾ ಹೇಳಿದಲ್ಲದೇ ಮುಟ್ಟು

ಬಯಲಾಗದ ಗುಟ್ಟು

ಮುಟ್ಟು ಹುಟ್ಟುವ ಗರ್ಭದಲಿ

ಮಗುವ ಹೊತ್ತು ನಿಂತಾಗ

ಮುಟ್ಟೂ ಒಂಥರಾ ಹಿತವೆನಿಸಿ,

ಮುಟ್ಟಾಗುವವರ ಮುಟ್ಟೆನೆಂದ

ದೇವರ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟು-

- ನೆತ್ತಿಗೇರಿ

ಮುಟ್ಟಿಲ್ಲದೇ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿನ್ನ

ಕಣ್ಣೆತ್ತಿಯೂ ನೋಡೆವು ಎಂಬ ದಿವ್ಯ

ಉದಾಸೀನದ ಹಣತೆ ಬೆಳಗಿ

ಮುಟ್ಟಿದಲ್ಲದೇ, ಮುಟ್ಟಿಲ್ಲದೇ

ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲವೆಂದರಿಯದ ಮುಠ್ಠಾಳರೇ,

ಎಲ್ಲ ಸಹಿಸಬಹುದು ಮುಟ್ಟಿನ

ಬಿಲಕ್ಕೆ ದುರ್ಬೀನು ಇಡುವ

ಕ್ರೌರ್ಯವ ಹೇಗೆ ಸಹಿಸುವುದು?

ಹೊಕ್ಕಿಬಿಡಿ ಮುಟ್ಟು ಸುರಿಯುವ

ದಾರಿಯಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿನ

ಗುಟ್ಟಲ್ಲದೇ ಬೇರೇನಿಹುದಲ್ಲಿ?

ಸುಧಾ ಆಡುಕಳ

_________________

ಮುಟ್ಟು

ಕಲ್ಲೂ ಕೊನರುವುದು

ಮುಟ್ಟು

ಮುರುಟಿದ ಪ್ರೇಮ

ಅರಳುವುದು

ಮುಟ್ಟು

ಕೊಳಲ ಸ್ಪರ್ಷಕ್ಕೇ

ತುಟಿ ಬದುಕ ಹಾಡುವುದು

ಮುಟ್ಟು

ಎದೆಯ ಪಣತೆಯಲಿ

ಅರಿವ ದೀಪ ಉರಿವುದು

ಮುಟ್ಟು

ಶತಮಾನಗಳ ಸಂಕಟವು

ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕಿ ತಿಳಿ ನೀರ ಕೊಳವಾಗುವುದು

ಮುಟ್ಟು

ನಿನ್ನ ಹುಟ್ಟರಿವೆ

ಮತ್ತು ದೇವರದೂ....

ಕೆ.ನೀಲಾ

ಮನೆಯೊಳಗೆ ಏಕೆ

ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದದ್ದಕ್ಕೆ

ಅಪ್ಪನ ಅಡುಗೆ

ರುಚಿಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಾ?

ಅಮ್ಮನ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಮತ್ತೂ ಹಠ ಮಾಡಿದರೆ-

ಕಾಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು ನನ್ನ,

ಸುಮ್ಮನಿರು ಎಂಬ ಗದರಿಕೆ.

ಅಪ್ಪನನ್ನೇಕೆ ಎಂದೂ

ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ

ಆ ಹಾಳಾದ ಕಾಗೆ!

-ನನ್ನ ಗೊಣಗಾಟಕ್ಕೆ

ಅಮ್ಮನದು ಮುಗುಳ್ನಗು.

******************

ಆಕೆ ಭೂಮಿಯಂತೆ;

ಹುಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೇ

ಅಷ್ಟೂ ಅಂಡಗಳನ್ನು

ಹೊತ್ತು ತಂದವಳು.

ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಹಂಬಲ

ನೆತ್ತರಿನಲ್ಲಿ‌

ಕೊನೆಗೊಂಡರೇನಂತೆ

ತಿಂಗಳ ಸ್ರಾವವೂ

ತಿಂಗಳ-ಬೆಳಕಿನಂತೆ!

ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ

ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ

ಕೊನೆ ಮೊದಲಿರುವುದಿಲ್ಲ.

**************

ಸಾವಿರದ ಮನೆಯ

ಸಾಸಿವೆ ತರಲು ಹೋದ

ಕಿಸಾಗೋತಮಿ

ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದಳು.

ಮುಟ್ಟಿರದ ಯೋನಿಯಿಂದ

ಹುಟ್ಟಿರುವವನನ್ನು

ಹುಡುಕಿಕೊಡು ಎಂದಳು.

*************

ಹುಟ್ಟು- ಸಾವುಗಳಿರದ

ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳಿಗೆ

ಕಡ್ಡಾಯ ನಿವೃತ್ತಿ ಬೇಕು.

ಅವರೂ ನಮ್ಮ-ನಿಮ್ಮಂತೆ

ಮುಟ್ಟಾಗುವ ಮಾತೆಗೆ

ಮಗುವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಬೇಕು.

*******************

ಮುಟ್ಟಬೇಡ ಮಗಾ

ಮೀಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ

ಎಂಬ ಅಮ್ಮನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು

ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ

ನೆನಪಾಯಿತು.

ಅಮ್ಮನ ಅಪ್ಪುಗೆಯ ಬಿಸಿಗಿಂತ

ಮುಟ್ಟಿನ ಮೈಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲ

ಎಂದು ನಿರಾಳದಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ

ಹೋದದ್ದಷ್ಟೇ ಗೊತ್ತು.

**************

ಮುಟ್ಟಾದ ಮಾತೆಯ

ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ

ಆ ದೇವರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ

ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡೆ

ಆ ಭಾಗ್ಯವಿರದ ದೇವರ

ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿಸುವುದೇಕೆಂದು

ಸುಮ್ಮನಿದ್ದುಬಿಟ್ಟೆ!

ಉದಯ ಗಾಂವಕಾರ

_________

ಅವಳ ಮುಟ್ಟು

ಆಕೆಗಿನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ

ಅವಳು ಮೈನೆರೆದ ಆ ದಿನ..!

ಅಳುತ್ತಾ ಬಂದು ಅಪ್ಪನ ಅಪ್ಪಿ

ಕಣ್ಣೊಳಗೆ ಕಣ್ಬೆರಸಿ

ಕೆಂಪು ಮೆತ್ತಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆಯ ತೋರಿ

ನೆತ್ತರ ಕಥೆ ಹೇಳಿದ ದಿನ..!

ಇನ್ನೂ ಗೋರಿ ಸೇರಿರದ ಅಪ್ಪ

ತಡವುತ್ತಾ ಬಂದು...

ಆಗಸದಿ ಶೂನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯ ನೆಟ್ಟು

ಬರಸೆಳೆದು ಅಪ್ಪಿ ಮುತ್ತಿಟ್ಟ ಆ ದಿನ...

ಅಂದು... ಅಪ್ಪನ ಕಣ್ಣಂಚುಗಳಲ್ಲಿ

ನೀರು ಜಿನುಗಿತ್ತು...

ಮತ್ತೆ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ

ಭಯ ಹೊತ್ತ ಕುತೂಹಲ....!

ಅವಳಿಗೇನು ತಿಳಿದಿತ್ತು...

ಸಗಣಿ ನೀರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿಮುಕಿಸಿ

ಮನೆಯ ಬಚ್ಚಲಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿದ್ದ

ನಾಲ್ಕು ಚೊಂಬು ನೀರನ್ನು

ದಡದಡನೆ ಬಗ್ಗಿಸಿ

ಚಂದಕ್ಕೆ ಮಡಿಸಿದ ಕರವಸ್ತ್ರವ ಕೊಟ್ಟ

ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಹುಡುಗಿ

ಅಂದಿಗೆ ಅಮ್ಮನಾಗುವಳೆಂದು..!

ಆಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕರವಸ್ತ್ರವ

ಒಳ ಉಡುಪಿನೊಳಗೆ

ತುರುಕಿಕೊಂಡು...ಕಾಲು ಅಗಲಿಸಿ

ನಡೆವಾಗ ಆಕೆಗೆ

ಹೆಣ್ಣಾಗುವುದು

ಮಣ್ಣಾಗುವುದು...ಒಂದೇ ಎನಿಸಿತ್ತು.

ಅಮ್ಮ..ಬೆವರ ಮಾರಿ

ಒಡಕು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ

ಜಗವ ಸುತ್ತಿ ಬಂದವಳಿಗೆ

ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿಯೇ ಆರಿಹೋಗಿದ್ದ

ಒಲೆಗೆ ತನ್ನುಸಿರ ಧಾರೆಯನೇ ಎರೆದು

ಬೂದಿಯೊಳಗೆ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಅವುಚಿ

ಇನ್ನೂ ಉಸಿರು ಬಿಗಿ ಹಿಡಿದ

ಕೆಂಡವ ಕೆದಕಿ ಊದಿ ಊದಿ

ಮತ್ತೆ ಜೀವ ಸುರಿಯುವ ಧಾವಂತ..!

ಯಾರದೋ ಹೊಲದ ಬೇಲಿಯ ಹೊಕ್ಕಿ

ಪೊದೆಗಳೊಡನೆ ಗುದ್ದಾಡಿ..ಜಯಿಸಿ

ಹೊತ್ತು ತಂದ ಪುಳ್ಳೆಕಡ್ಡಿಗಳ ಕಟ್ಟು ಬಿಡಿಸಿ

ಒಲೆಯ ಬಾಯಲ್ಲಿ ತುರುಕಿ

ಕಡ್ಡಿ ಗೀರುವಳು

ಕೊತಕೊತನೆ ಕುದಿಸುವಳು

ಒಡಲ ಉರಿಯಲ್ಲೇ

ತಪ್ಪಲೆಯ ಗಂಜಿಯ...

ಅವಳು ಮೈನೆರೆದ ಆ ದಿನ

ಮನೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ

ಸೂತಕವ ಹೊತ್ತ ಛಾಯೆ...

ಮೈಯಲ್ಲಿ ಕೂದಲು ಚಿಗುರಿ

ಮೊಲೆ ಮೂಡುವುದ

ಹೇಳಿ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ ಅಮ್ಮ...

ನೆತ್ತರು ಒಸರಿ ಮೈಮನಕ್ಕೆ

ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗಲೂ

ಬಾಯಿ ತೆರೆಯಲಿಲ್ಲ ಅವಳು..

ಹೊತ್ತೊಯ್ದು ಹುಯ್ದಳು

ಕಂಡಕಂಡವರ ಬಚ್ಚಲಲ್ಲಿ ಕುದಿನೀರ...

ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ

ತಾಗಿದ ಬಿಸಿಯ ಚುರುಕಿಗೆ

ಅರಚಿದರೆ... ಗಿಡುವಿದಳು

ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಧಿಡ್ಡೆನೆ ಸದ್ದಾಗುವಂತೆ...

ಇದ್ದ ಗಂಡಸು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ

ನರಳುಗಳ ಅಪ್ಪಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರನೇ

ಉಸಿರುತಿರಲು....

ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ

ನಿಸ್ತೇಜ ಅಂಗಳದಲಿ

ನಿಲ್ಲಲಾರದೇ ಹೊರಳುವನು

ಮಂಕು ಮುಖವನೇ ಹೊತ್ತ ಚಂದಿರ

ಹಾಸಿಗೆ ಹೊಕ್ಕ ಅಮ್ಮನಿಗೆ

ನಿದ್ರೆಯೂ...ತೂಗದೇ

ಎದ್ದು ಕುಳಿತು ದೀಪ ಹಚ್ಚುವಳು

ಬಟ್ಟೆ ಬರೆ,ದಿಂಬಿನ ಗಂಟು,

ಗೋಡೆಯ ತೂತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕು

ರಾತ್ರಿ ಮೈಮನಗಳ ಕೊರೆಯುವ

ತಿಗಣೆಗಳ ಮೈಗೆ

ದೀಪದ ಉರಿ ಸೋಕಿಸಿ..

ಜೀವಭಯದಿ ಓಡುವ

ಅವುಗಳ ಅಟ್ಟಿಸಿ ಗೋಡೆಗೆ ಉಜ್ಜಿ

ತೂಕಡಿಸುವಳು..

ಗಂಡ ಆಗಾಗ ತುತ್ತು ಕೇಳುವನು

ಕಲಸಿ ತಿನ್ನಿಸೆನ್ನುವನು

ಅಳುತ್ತಾ ನರಳುವನು

ನರಳುತ್ತಾ ಅಳುವನು

ಕುದಿಯುವನು ಒಳಗೊಳಗೆ

ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ

ಕೈತೂರಿಸಿ ತಡವುವನು

ಕೂಳಿಲ್ಲದ ಕುಡಿಕೆಗಳ ಎತ್ತಿ ಕುಕ್ಕುವನು

ಅರೆಹೊಟ್ಟೆಯ ಹೊತ್ತು..

ಮೈಯ ಚೆಲ್ಲಿಕೊಳುವನು.

ಊರಲ್ಲಿ ನಡೆವ ಮಾರಿ ಪೂಜೆಗೆ

ಅವಳೆಂದೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ...

ಬಾಗಿಲ ಸಂದಿನಿಂದ

ಆಸೆಗಣ್ಣುಗಳು

ಹೊರ ಇಣುಕುತ್ತಿದ್ದವು ಮಾತ್ರ...

ಗೆಳತಿಯರು ಉಡುತ್ತಿದ್ದರು

ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಸೀರೆ...

ಓಲೆ ಡಾಬು ವೈಯಾರಗಳ

ಇವಳು ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಳು

ಒಳಗೊಳಗೇ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಕೊರಡುಗಳ

ಒಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಎದೆಗೂಡುಗಳೊಳಗೆ...!

ಕುಡಿಮೀಸೆಯವನು

ವಾರೆನೋಟವ ಬೀರಿ ನಸುನಕ್ಕಾಗ

ಹಾರಿದ್ದವು ಎದೆಯ ಕೊಳದಿ

ಸಾವಿರಾರು ಹಂಸಗಳು...

ಹರಿದವು ಮನದ ಕಾನನದಿ

ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಝರಿಗಳು..

ನೋಟು ಬುಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ

ನವಿಲುಗರಿಯಾಗಿ ಬಂದು

ಅವುಚಿಕೊಂಡನು...

ಗೀಚಿದ್ದ ಹೃದಯದ ಕವಾಟದೊಳಗೂ

ಅಂಟಿಕೊಂಡನು ಅವಳ್ಹೆಸರ ಪಕ್ಕ...

ಮುದ್ದು ಮುಖದ ಸುಕುಮಾರ....

ಮೂಗಲ್ಲೆ ಚುಂಬಿಸುತ್ತಾ

ಉಸಿರಲೇ ಕಾವು ಕೊಡುವವನು...

ಎದೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ

ಕಾದು ಕೂರುವನು

ತೆರೆದ ಪಂಜರದೊಳು

ಚಿವ್ಗುಡುವ ಗಿಳಿಯ....!

ಮುಂಗೈಯ ಬಗೆದು

ನೆತ್ತರಲೇ ಅವಳ ಚಿತ್ತಾರ

ಬರೆದ ಅವನು

ಅವಳ ಪ್ರತೀ ಮುಟ್ಟಲ್ಲು ನೆನಪಾಗುವ

ಅವಳೆದೆಯ ಝರಿಯ ಹಂಸ...!

- ಜಾಹಿಧಾ ಕೊಡಗು

___

ಮೀನ-ಮೇಷ ಎಣಿಸದೆ ಮೀನ್‌ ಮೈಂಡೆಡ್‌ ಆಗಿ!

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸುದ್ದಿ ಇದು. ಮಲ್ಪೆ ಕಡಲ ಕಿನಾರೆಯಿಂದ  ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ತೆರಳಿದ್ದ ಬಲರಾಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬೋಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮೀನುಗಾರರ ಬಲೆಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ಕಿ.ಗ್ರಾಮ್ ತೂಕದ ಗೋಲ್‌ ಮೀನು ಬಿದ್ದಿತ್ತು.  ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಾರವಾರ ಬಂದರಿನಲ್ಲೂ ಇಂತದ್ದೇ ಸುದ್ದಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದು ದೊಡ್ಡ ಮೀನಾಗಿರುವುದಕ್ಕಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲ; ಅದು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನೂ ಬೋಟಿನ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ  ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಮೀನು  ಒಂದು ಲಕ್ಷದ ಎಂಭತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರದ ಇನ್ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮಾರಟವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಕೇಜಿಗೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಕ್ಯಾಚಿದು. ಒಂದೇ ಮೀನಿಂದ ಇಷ್ಟು ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಉಡುಪಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದಾಖಲೆ.

ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ತುಕಾರಾಮ್ ತಾರೆ ಎಂಬವರ ಒಂದೇ ಬಲೆಗೆ ನೂರೈವತ್ತೇಳು ಗೋಲ್‌ ಮೀನುಗಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದವು.  ಒಂದು ಕೋಟಿ ಮೂವತ್ಮೂರು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಹಣಕ್ಕೆ ಆ ಮೀನುಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿ ತಾರೆಯ ಗ್ರಹಗತಿ ಬದಲಿಸಿದ್ದವು.

ಗೋಲ್ ಮೀನು ಕಲ್ಮುರಿಯಂತೆ ಸಂದಿಗೊಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಮೀನು. ಬಲೆಗೆ ಬೀಳುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಇದರ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ದ್ವಿನಾಮಕರಣ Protonibea diacanthus. 

ಈಗ ಈ ಸುದ್ದಿ ಯಾಕೆ ಎಂದು ಕೇಳ್ತೀರಾ? ನಾವು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಹಲವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೀನುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಗೋಲ್ ಮೀನಿನ ಜಠರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚೀಲದಂತಹ ರಚನೆಗೆ ಸಿಂಗಪೂರ್‌, ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ, ಜಪಾನ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ  ಬಹು ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಚೀಲವೇ ಗೋಲ್ ಮೀನನ್ನು ಗೋಲ್ಡ್ ಮೀನನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ಈ ಚೀಲ ಅಥವಾ ಬೋಟಿಯು ಐಯೋಡಿನ್‌, ಒಮೆಗಾ-3 ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ, ಡಿ.ಎಚ್.ಎ, ಎ.ಪಿ.ಇ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಮೆಗ್ನೀಶಿಯಮ್‌, ಸೆಲೆನಿಯಮ್‌ ಮುಂತಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  ಗೋಲ್ ಮೀನು ದುಬಾರಿಯಾಗಲು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಿದೆ.    ಗೋಲ್ ಮೀನಿನ ಚರ್ಮದಿಂದ  ಕೊಲ್ಲಾಜೆನ್‌ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಂಟಿನಂತೆ ಜೋಡಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರೋಟಿನ್‌ ಯುಕ್ತ ವಸ್ತುವೇ ಕೊಲ್ಲಾಜೆನ್. ಇದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಚರ್ಮದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಚರ್ಮದ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಕ್ರೀಮುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ರೀಮುಗಳು ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕ್ಲೇಮು ಮಾಡುವ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಅನೇಕರು ನೋಡಿರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಕ್ರೀಮುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರಬಹುದು ಕೂಡಾ.  ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚರ್ಚು, ಮಸೀದಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿರಬಹುದು..

****

ಜೀವ ಒತ್ತೆ ಇಟ್ಟು ತಿನ್ನುವುದಾದರೆ ಇದೇ ಮೀನು ತಿನ್ನಿ.

.

ಪಫ್ಫರ್ ಫಿಶ್ ಎನ್ನುವ ಮೀನೊಂದಿದೆ. ಬ್ಲೋ ಫಿಶ್, ಗ್ಲೋಬ್ ಪಿಶ್, ಬಲೂನ್ ಫಿಶ್ ಎಂದೆಲ್ಲ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ  ಈ ಮೀನು, ವೈರಿಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯ ಮೀನುಗಳಂತೆಯೇ ಈ ಮೀನೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ಶತ್ರು ಎದುರಿಗೆ ಬಂತೋ, ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಚಕಾರ ಎಂಬುದು ಈ ಮೀನಿಗೆ ಅರಿವಾಗಿ ಈ  ಮೀನು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ! ಕೇವಲ ಮೂವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ ಕಳೆಯುವುದರೊಳಗೆ ನೀರು ತುಂಬಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ! ಅದರ ಮೈಮೇಲಿನ ರೋಮಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮುಳ್ಳುಗಳ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತವೆ!

ಜಪಾನಿನನ ಜನ ಈ ಮೀನಿನ ಮಾಂಸವೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹೌದು, ಈ ಮೀನನ್ನು ತಿಂದು ಕೆಲವರಾದರೂ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಕೂಡಾ. ಇದರ ಟೆಟ್ರೋಡೊಟಾಕ್ಸಿನ್ ಎಂಬ ಘನಘೋರ ವಿಷ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ನರಮಂಡಲದ ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ನೋಡ ನೋಡುತ್ತಲೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾವಿಗೀಡಾಗುತ್ತಾನೆ! ಫುಗುವಿನ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದ ಜೊತೆಗೆ, ಫುಗು ಮೀನಿನ ಅಂಡಾಶಯ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ವಿಷಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಮೀನಿನ ಖಾದ್ಯ ತಯಾರಿಸಲು ಮಾಂಸವನ್ನು ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆಂದೇ ಪುಗು ಮೀನಿನ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಹೊಟೇಲಿನ ಅಡುಗೆಯವರು ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲೇಬೇಕು.

.

ಗೊತ್ತಾ ನಿಮಗೆ?

.

ತಿಮಿಂಗಲ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜೀವಿ. ಆದರೆ, ಅದು ಮೀನಲ್ಲ. ವೇಲ್‌ ಶಾರ್ಕ್‌ ಎಂಬ ಸೊರ ಅಥವಾ ಚಾಟಿ ಮೀನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮೀನು. ಇದು ಐವತ್ತು ಅಡಿಗಳ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು. ಫಿಲಿಫಿನ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಗೋಬಿ ಮೀನು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಮೀನು. ಈ ಮೀನು ಅರ್ಧ ಇಂಚಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಬೆಳೆಯಲಾರದು.

ಮೀನು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ?

ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವವರೆಲ್ಲ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣು ತೆರೆದವರೆಲ್ಲರೂ ಎಚ್ಚರವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಕಣ್ರೆಪ್ಪಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ತಮ್ಮ ನರ  ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿರಾಮನೀಡಲು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ- ಕಣ್ಣು ತೆರೆದುಕೊಂಡೇ!

ಇದೊಂದು ವಿಷಯ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲೇಬೇಕು-ಮೀನೇಕೆ ಗೌಲು?

ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶೇಖಡಾದಷ್ಟು ಕರಗಿದ ಲವಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೀನುಗಳು ತಮ್ಮ ಕೋಶಗಳು ಅಭಿಸರಣೆಯಿಂದ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಮೈನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಮೀನಿನ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ  ಟ್ರೈ ಮಿಥಲಮೈನ್‌ ಆಕ್ಸೈಡು ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮೀನಿನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾಗಳು  ಟ್ರೈ ಮಿಥಲಮೈನ್‌ ಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಟ್ರೈ ಮಿಥಲಮೈನ್‌ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಮೈನಿಗೆ ಮೀನಿನ ವಾಸನೆ! ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅದು ಆವಿಯಾಗಿ ಮೂಗಿನವರೆಗೆ ಬರುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಮೀನಿಗೆ ಒಂದು ಚಮಚ ನಿಂಬೆ ರಸ ಸೇರಿಸಿ.

 

ಮೀನಂಬಾಕಂ!

    ಇದು ಎರಡನೇ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಜೋಕ್-ಒಬ್ಬ ನಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಯಹೂದಿ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಜೊತೆ  ರೈಲಿನ ಒಂದೇ ಕಂಪಾರ್ಟ್‌ ಮೆಂಟನ್ನು  ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ನಾಜಿಗಳಿಗೆ ಯಹೂದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಸಿಟ್ಟಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಅಸೂಯೆಯಿದೆ. ಅಸೂಯೆಯೆಂದರೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪ ಅಷ್ಟೇ! ನಾಜಿ ಮನುಷ್ಯ ಯಹೂದಿಯನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ - ``ನೀವು ಯಹೂದಿಗಳು ಇಷ್ಟು ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು?''

    ``ಇದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಆಹಾರವೇ ಕಾರಣ; ನಾವು ಮೀನಿನ ತಲೆ ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ” ಯಹೂದಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಊಟದ ಸಮಯವಾದುದರಿಂದ ಯಹೂದಿ ಊಟದ ಬಾಕ್ಸನ್ನು ತೆಗೆದು ಹುರಿದ ಮೀನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಿಕರಿಗೆ ಹಂಚಲು ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. 

    ನಾಜಿಗೆ ಆಸೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತನಗೂ ಮೀನಿನ ತಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದ ಯಹೂದಿ ಆರು ಮೀನುತಲೆಗಳನ್ನು ಆರು ಡಾಲರುಗಳಿಗೆ ನಾಜಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಾನೆ. ನಾಜಿ ಒಂದೊಂದೇ ಮೀನಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಚೀಪುತ್ತಾ ನಾಲ್ಕನೇ ತಲೆಯನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ ಏನೋ ಹೊಳೆದವನಂತೆ ``ಆರು ಡಾಲರ್ ಅತಿಯಾಯಿತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಮೀನಿನ ಬಿಸಾಡುವ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತಲ್ಲವೇ?'' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಅದಕ್ಕೆ ಯಹೂದಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ - ``ನೋಡು, ನೀನು ತಿಂದ ಮೀನಿನ ತಲೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲಸಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ!''.

😃

—-----

ಕಲಿಕೆಯೆಂಬುದು ಹಬ್ಬ!

ಮಗುವು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಕಲಿಕೆಯು ಹಬ್ಬವಾಗಬೇಕು; ಅಪರಿಮಿತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ಮಾತ್ರ ಮಗುವಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು. ತನ್ನದೇ ಲೋಕವೊಂದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಎಲ್ಲ ಸೀಮೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ವಿಶ್ವಮಾನವನಾಗಲು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಸಡಗರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕೂಡಾ. ಹಿರಿಯರ ಪ್ರಪಂಚವು ಬಾಲ್ಯದ ಕೀಲಿಕೈಗಳಾದ `ಸೃಜನಶೀಲ ಚೈತನ್ಯ' ಮತ್ತು `ದಾರಾಳ ಸಂತಸ' ಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಯೋಚಿಸದೇ ಹಾಳುಗೆಡವಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕವಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರರು. ಮಕ್ಕಳ ಸಂತಸ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನೇ ಆಧರಸಿಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಲಸ್ಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದೆ.  2020 ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯು ಶಾಲೆಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ (4.4 - 4.8) ಕಲಿಕೆಯ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಯೋಗ, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವ ತರಗತಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕತಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ನಾಟಕವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಲಾಂತರ್ಗತ ಕಲಿಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಲು ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ಭಾಗೀದಾರರಲ್ಲೂ ಮನೋಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರಯೋಗ, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಕಲಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಲಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಗುರಿಯಾಗಿಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಮಗುವು ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ನಿರ್ಧಾರದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಲ್ಲ ಅಧಾರ ಚಾಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಹೀಗೆ ರಚಿಸಿಕೊಂಡ ಮೂಲಾಧಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮುರಿದುಕಟ್ಟುವ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ, ವೀಕ್ಷಣೆ, ಪ್ರಯೋಗಗಳೇ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ನಿರಂತರ ನಿಕಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸದಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಎದೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಈ ವಿಧಾನವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬದುಕಲಾರ; ಕಲಿಯಲಾರ ಕೂಡಾ. ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆಯೆನ್ನುವುದು ಒಡನಾಟದ ಕಲಿಕೆಯೂ ಹೌದು. ಸಹಬಾಳ್ವೆ, ಸಹೋದರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಲಿಕೆಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಗಳು, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ನಿರಂಕುಶ ಮತಿತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಭವಗಳು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುರಿಯೂ ಹೌದು. ಮಗು, ಜ್ಞಾನದ ಸಂರಚನೆಗಳನ್ನು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ನೇರ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸೋಸಿ, ಅವುಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಅರಿವನ್ನು ಪೋಣಿಸುವ ಕೌಶಲವೂ ಮಗುವಿನ ವೈಚಾರಿಕ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ. ತರಗತಿಕೋಣೆಯು ತನ್ನ ಸ್ಮರಣೆ ಆಧರಿತ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಹೊರಬರಲು, ಕಲಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಬೇಕಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಲಿಕೆಯ ಹಬ್ಬವು ಕಲಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮುದಾಯದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಡಲಿಸಿ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಅವಕಾಶವೂ ಹೌದು. ಮಗುವಿನ ಕುತೂಹಲ, ಕುತೂಹಲದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸ್ವಭಾವ, ತನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ತಾನೇ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಕಲಿಕಾ ಪರಿಸರ, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಸಂವಾದ-ಚರ್ಚೆಗಳು ತರಗತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಕಾ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು‌ ಈ ವರ್ಷ ತರಗತಿ ಕೋಣೆಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಅನುಭವ ಕಲಿಕೆಯ ಸ್ಪರ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಕಲಿಯಲು ಕಲಿಯುವ ದಾರಿಗಳನ್ನು ತೋರಿದೆ. ಈ ದಾರಿಯ ಮುಂದಿನ ಪಯಣವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಕಲಿಕಾ ಹಬ್ಬವು ಮುಖ್ಯ. ಕಲಿಕಾ ಹಬ್ಬವು ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಫಲಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೇದಿಕೆಯೂ ಆಗಬೇಕು. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಗುವು ಸ್ವತಃ ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಚರ್ಚೆ, ಒಡನಾಟ, ಪ್ರಯೋಗ, ಚಟುವಟಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ತರಗತಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಮಕ್ಕಳು ಯೋಚಿಸಬಲ್ಲರು ಕೂಡಾ. ಮಗು ತನ್ನ ಇಂದ್ರೀಯಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ನಿಕಷಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಕಲಿಕೆಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ನಮ್ಮದು. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನಮಗೆ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಗೆದು ತೆಗೆಯುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಒಡನಾಟದ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳು ಬದಲಿಯಾಗಲಾರವು. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್‌ಗಳು ನೀಡುವ ವರ್ಚುವಲ್ ಅನುಭವಗಳು ನೈಜ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲ. ಸಾವಯವ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಯಾವ ವಿಧಾನವೂ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ತರಗತಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ರೂಪಿಸದು. ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ತರಗತಿಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಧರ್ಮವಾಗಲಿ ಅದರ ಪ್ರಕಟರೂಪಗಳಾದ ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಸಹನೆ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸುವ ಸ್ವಭಾವ, ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಚಿಂತನಾಕ್ರಮ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ತಂಡವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ತೋರುವ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 

ಈ‌ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಕಲಿಕಾ ಚೇತರಿಕೆಯು ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಿಕಾ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದು,  ಸ್ವಕಲಿಕೆಯ  ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಖುಷಿಯಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುಳುವ  ಕಲಿಕಾ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ರಾಜ್ಯದ 4108 ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 34 ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಲಿಕಾ ಹಬ್ಬವು ನಡೆಯಲಿದೆ. ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ  ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಾದರೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬಗಳು ಮೂರು ದಿನಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡೂ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ 4 ರಿಂದ 9 ನೇ ತರಗತಿಯ ವರೆಗಿನ 626,400 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯು ಶಾಲೆಯವರೆಗೂ ತಲುಪಿ ಬ್ಯಾಗ್ ರಹಿತ ದಿನಗಳನ್ನು ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿಸಲಿವೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮವು ದೈನಿಕದ ತರಗತಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಬ್ಬವಾಗಿಸಲಿ ಎಂಬುದು ಆಶಯ. ಕಲಿಕಾ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಸ್ಟರಿನ ಐವರು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ತರಬೇತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಹಂತ, ರಾಜ್ಯ ಹಂತದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟೂ 26000 ತರಬೇತಾದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಡೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣಾಸಕ್ತರು, ಫೋಷಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಊರಿಗೆ ಊರೇ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ‌ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದ ಹಬ್ಬಗಳು ಸನಿವಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ. ಅತಿಥಿ-ಅತಿಥೇಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುವ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರತಿ ಮಗುವೂ ಬೇರೆ ಊರಿನಿಂದ ಬಂದ ಅತಿಥಿ ಮಗುವಿಗೆ ಅತಿಥೇಯನಾಗುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಆಗುತ್ತಾಳೆ. ಮೂರೂ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಟದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಪ್ರತೀ ಮಗುವೂ ತನ್ನದೇ ಜ್ಞಾನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ‍್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ಮಗುವೂ ಎಂದೆಂದೂ ಮರೆಯದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಡನೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಮಗುವೇ ಕಲಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ, ನಿಭಾಯಿಸುವ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನದೇ ಜ್ಞಾನ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಮುಗಳನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಸಲು ಇಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಹಬ್ಬವು ಘಟನೆಯಾಗದೆ ನಿತ್ಯದ ಬದುಕಾಗಲಿ! 

 ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಲಿ. 

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಯೊಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿಯಲು ಬಂದಾಗ..

 

ಪರೇಶ ಮೆಸ್ತಾ ಎಂಬ ಬಾಳಿ ಬದುಕಬೇಕಿದ್ದ ಯುವಕ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ ಘಟನೆ ನಡೆದು ಐದು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿವೆ. ಮನೆಯ ಮಗನ ಸಾವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಯಾವ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಸಾವಿನ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದಾಗ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ಮನಸ್ಸು  ಆ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲಿಜಬೆಥ್‌ ಕುಬ್ಲೆರ್ ತನ್ನ ಡೆಥ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡೈಯಿಂಗ್ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ  ಸಾವಿನ ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ಶೋಕದ ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮನಸ್ಸು ಬಳಸುವ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರವಿದು. 

ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವವು ನಿಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಶೋಕದ ಎರಡನೆಯ ಹಂತವು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಹಂತವೇ ಸಿಟ್ಟು. ದುಃಖವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಸಹಾಯಕತೆ, ನೋವಿನಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟುಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನಸ್ಸು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಯಾರ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಹೋದರೆ ಜನರು ಆಗ ದೇವರನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾನು ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವಾಗ  ಇನ್ಯಾರೋ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಿಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಾವಿನ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಜನ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡುತ್ತಾರೆ. ದುಃಖ ಶಮನವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾಲದ ಸಹಾಯ ಬೇಕು. ಇದು ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಾದರೂ ಪುತ್ರ ಶೋಕವು ನಿಶ್ಯೇಶವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳದು.

ಪರೇಶ್‌ ಮೆಸ್ತಾ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಿ.ಬಿ.ಐ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸಾವು ಎಂದು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕೊಲೆ ಎಂಬ ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ತನಿಖೆಯು ಹಲವು ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಈ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಎಂಟಿ ಮಾರ್ಟೆಮ್‌ ಡ್ರೋನಿಂಗ್‌ ಅಥವಾ ಮುಳುಗುವ ಮೊದಲಿನ ಸಾವು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಯಾವ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದೆ.  ಈ ಲೇಖನದ ಕಾಳಜಿಯಿರುವುದು ಯಾವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಇಂತಹ  ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ.

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮೂರು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಡೋರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಡಿಕ್ಷನರಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮುಳುಗಿ ಸಾಯುವುದೆಂದರೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿ ಉಸಿರಾಟ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಸಾಯುವುದು. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮುಳುಗಿ ಸಾಯುವುದೆಂದರೆ ದ್ರವದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಉಂಟಾದ ಉಸಿರಾಟ ಅಸೌಕರ್ಯದಿಂದಾದ ಸಾವು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶವ ದೊರೆತ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಮುಳುಗಿ ಉಂಟಾದ ಸಾವು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗದು. ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ವೈದ್ಯರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ತಜ್ಞರ ಸುಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನವು ಇಂತಹ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತವಾದ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮೆಡಿಕೋ ಲೀಗಲ್‌ ತನಿಖೆದಾರರು, ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್‌ ತಜ್ಞರು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣಿತರು, ಮೊದಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೀಗೆ ಹತ್ತು-ಹಲವು ವೃತ್ತಿಪರರ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾವು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಲೇಖನವನ್ನೂ ಓದಿ: ಮನದ ಸೂತಕ ಹೋಗಲಾಡಿಸೋಣ!

ಈಗಾಗಲೆ ಚರ್ಚಿಸಿದಂತೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಾಯುವುದೆಂದರೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿ ಸಾಯುವುದು. ಇದು ಹಲವು ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕ್ರೀಯೆ. ನಾವು ಒಮ್ಮೆ ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆಂದರೆ ಇಪ್ಪತೈದು ಸೆಕ್ಸ್ಟಿಲಿಯನ್‌ ಅಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಇಪ್ಪತೈದರ ಮುಂದೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸೊನ್ನೆಹಾಕಿದರೆ (25,000,000,000,000,000,000,000) ಎಷ್ಟು ಅಣುಗಳಾಗುತ್ತವೋ ಅಷ್ಟು. ಹೀಗೆ ಉಸಿರಾಡಿದ ಗಾಳಿಯು ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಮೂಲಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಅತ್ಯಂತ ನವಿರಾದ ಭಾಗವಾದ ಅಲ್ವಿಯೋಲೈಗಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಈ ಲೋಮನಾಳಗಳಿಗೆ ವಿಸರಣೆಗೊಂಡು ರಕ್ತ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ದೊರೆಯದಾಗ ಹಿಪೋಕ್ಸಿಯಾ ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಲಭ್ಯತೆ ಉಂಟಾಗಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ನೀರಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಎಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಬೀಳುವಾಗಿನ ಚಲನ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಆನಂತರ ತೇಲುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲು ಬಡಿತಗಳಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಮುಖ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಮುಳುಗುವಾಗ ನೀರು ಆತನ ಮೂಗು, ಬಾಯಿಗಳ ಮೂಲಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಳಸೇರಿದ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕೆಮ್ಮುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಗಾಳಿ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ನೀರು ಒಳಸೇರುತ್ತದೆ. ಈಗ ದೇಹದ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕೈದು ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವಾಗ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊರಹೋಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಶವವೊಂದನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ಮೇಲೆ ಆ ಸಾವು ನೀರಿಗೆ ಬೀಳುವ ಮೊದಲು ಉಂಟಾಯಿತೋ ಅಥವಾ ನಂತರ ಉಂಟಾಯಿತೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ದೇಹದ ಹೊರಗಿನ ಚಿನ್ಹೆಗಳು, ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಚಿನ್ಹೆಗಳು, ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವ ಭೌತಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮುಳುಗಿದಾಗ ದೇಹದ ಒಳಸೇರಿದ ಡಯಟಮ್‌ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಡಯಟಮ್‌ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ವಪೋಷಕ ಜೀವಿಗಳು. ಇಪ್ಪತ್ತು ಮೈಕ್ರಾನ್‌ ನಿಂದ ಇನ್ನೂರು ಮೈಕ್ರಾನ್‌ ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜೀವಿಗಳು ಕೆರೆ ಸರೋವರಗಳ ದ್ಯುತಿವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬೆಳಕು ತಲುಪಬಲ್ಲಷ್ಟು ಆಳದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬೇಧಗಳಿವೆ. ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ಶವದ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿಂದ ಡಯಟಮ್‌ ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶವ ದೊರೆತ ಕೆರೆ, ಸರೋವರ, ನದಿಗಳಿಂದಲೂ ಡಯಟಮ್‌ ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಳುಗಿ ಸಾಯುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಅಲ್ವಿಯೋಲೈ ಭಾಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗೋಡೆಗಳು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಡಯಟಮ್‌ ಗಳು ರಕ್ತ ಸೇರಿ ಕಿಡ್ನಿ, ಪಿತ್ಥಕೋಶ, ಮೆದುಳು, ಮೂಳೆಮಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ನೀರಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೆ, ಶವ ದೊರೆತ ಸ್ಥಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಶೇಖಡಾ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಡಯಟಮ್‌ ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಡಯಟಮ್‌ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಆಯಾ ಕೆರೆ, ನದಿಯ ನೀರಿನ ಆಮ್ಲೀಯತೆ, ತಾಪಮಾನ, ಲವಣ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಬೇಧದ ಡಯಟಮ್‌ ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಡಯಾಟಮ್‌ ಪ್ರಬೇಧಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಗೂ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಡಯಾಟಮ್‌ ಪ್ರಬೇಧಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಗೂ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀರಿಗೆ ಬೀಳುವ ಮೊದಲೇ ಸಾವು ಉಂಟಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಮೂಳೆಮಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಯಟಮ್‌ ಗಳು ಸೇರುವ  ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬಷ್ಟು ಕ್ಷೀಣ.

ಹೀಗೆ, ಡಯಟಮ್‌ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಯು ಸಾವಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿಯಲು ಕೋರ್ಟು ಕಟೆಕಟೆಯನ್ನು ಹತ್ತುತ್ತದೆ.

ಅಮೃತದ ಹೂಜಿಯಲ್ಲಿ‌ ವಿಷ

 

ಅಮೃತ ಉತ್ಸವ ಆಚರಿಸುವಾಗಲೇ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮಡಕೆ ಮುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕನೊಬ್ಬ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದ ಘಟನೆ ನಡೆದುಹೋಗಿದೆ. ರಾಜಸ್ತಾನದ ಜಲೋರ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಸರಸ್ವತಿ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ತರಗತಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಕನನ್ನು ಚೈಲ್‌ ಸಿಂಗ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವನು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಿಕ್ಷಕನೊಬ್ಬ ಹೊಡೆದು ಕೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆತನಿಗಾಗಿ ಕುಡಿಯಲು ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಮಡಕೆಯಿಂದ ನೀರು ಕುಡಿದಿದ್ದೇ ಆ ಬಾಲಕ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪು. ಆ ಬಾಲಕ ಇಂದ್ರಕುಮಾರನಿಗೆ ಇದೆಲ್ಲ ಈಗಷ್ಟೇ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಯಸ್ಸು. ಮೇಲು-ಕೀಳುಗಳೆಂಬ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಓಣಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಇಷ್ಟಿಷ್ಟೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಜಾತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ, ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕೀಳರಿಮೆ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಚಲನ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವ ಎಲ್ಲ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಆತ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಿತ್ತು.  ಆದರೆ, ದುಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷಕ ಅದಕ್ಕೂ ಆಸ್ಪದ ನೀಡದೆ ಆತನನ್ನು ಬದುಕಿನಿಂದಲೇ ದೂರ ತಳ್ಳಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದ್ರಕುಮಾರನ ತಂದೆ ತನ್ನ ದೂರಿನಲ್ಲಿ “ ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಅದು ಅವರ ನೀರಿನ ಮಡಕೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಮಗ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ “ ತಪ್ಪು” ಎನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ. ಪಾಪ, ಆ ಬಡತಂದೆಗೆ ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭ ಎದುರಾದಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಈ ಸಮಾಜ ಆತನ ಮೆದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಾಡಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.

ದೇಶವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುವ ಚೈಲ್‌ ಸಿಂಗನಂತವರು  ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಇದ್ದಾರೆ.   ಅವರ ನೀರಿನ ಮಡಕೆ ಯಾವುದೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗುವುದು ಅದನ್ನು ಇತರರು ಮುಟ್ಟಿದಾಗಲೇ! 

.   

ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಿರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ಗ್ರಹ ಪ್ರವೇಶದ ಆಮಂತ್ರಣ ಕಾಗದ ನೀಡಿದರು. ಮುಂಚೆ ಮೇಷ್ಟ್ರಾದವರು, ನಂತರ ವಿಷಯ ಪರಿವೀಕ್ಷಕರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದವರು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಹೋಗ್ಲೇಬೇಕು ಎಂದುಕೊಂಡೆ. ಆ ನಂತರ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು ಅವರು ನಮಗೆಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ಔತಣವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರ ಮುನ್ನಾದಿನ ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯವರಿಗೆಂದೇ ವಿಶೇಷ ಔತಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು.  ನಾನವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದೆ. ಅದಕ್ಕವರು “ ನೀವೂ ಬೇಕು, ಅವರೂ ಬೇಕು. ನಮ್ಮವರು ಕೆಲವರು ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.. ಸರಿಯೋ ತಪ್ಪೋ.. ನಂಗೆ ಎಲ್ರೂ ಬರಬೇಕು” ಅಂದರು. ನಾನು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. 

.

ಪಿ.ಯು ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರೊಬ್ಬರು  ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದಾಗ ಈ ರಗಳೆಯೇ ಬೇಡವೆಂದುಕೊಂಡು ಅದರ ಪ್ರವೇಶೋತ್ಸವಕ್ಕೆ   ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆಮಂತ್ರಣ ನೀಡಿದರು. ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಉಳಿದವರಿಗೆ ಸಿಹಿತಿನಿಸು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಕೆನ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಪೆಟ್ಟು ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಿತು. ಆ ಕೆಲವರಷ್ಟೇ  ಸಿಹಿ ತಿನಿಸು ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಬಿ.ಇ.ಓ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಸಹಾಯಕರೊಬ್ಬರ ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗಲು ನಿಂತಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರು ನನ್ನ ಜೊತೆ ಬರುವೆ ಎಂದರು. ನನ್ನ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಹಾಲಿಗೆ ತಲುಪಿ, ವಧುವರರಿಗೆ ಶುಭಾಶಯ ತಿಳಿಸುವವರೆಗೂ ಅವರು ನನ್ನ ಜೊತೆಯೇ ಇದ್ದರು. ಊಟದ ಹಾಲಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅವರು ಮರೆಯಾದರು. ಆಚೀಚೆ ಹುಡುಕಿದೆ. ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರಿರಬಹುದು ಎಂದುಕೊಂಡು ಸುಮ್ಮನಾದೆ. ಕೈ ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ಬರಲು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಲು ಒಳಗಡೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಿರುವುದ ಕಾಣಿಸಿತು. ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕೆನ್ನೆಗೆ ಹೊಡೆದ ಹಾಗಾಯಿತು. ಬರುವಾಗ ಒಬ್ಬನೇ ಬಂದುಬಿಟ್ಟೆ.

ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಭಾ ಕಾರಂಜಿಯ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಯುತಿತ್ತು. ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ಆತಿಥ್ಯದ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಕುರಿತು ಸಭೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಲ್ಲಿಸುತಿದ್ದರು. ಊಟವನ್ನು ಇಂತದ್ದೇ ಜಾತಿಯವರು ಮಾಡುವುದಾಗಿಯೂ ಬಡಿಸಲೂ ಸಹ ಅದೇ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯೆನ್ನುವರನ್ನೇ ಗೊತ್ತುಮಾಡಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಸಭೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿ ಮೆಚ್ಚಿದರು.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಡಿಸಲು ಊರಿನ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಈ ಜಾತಿ ತರತಮದ ಮಾತಿನಿಂದ ರೋಸಿಹೋದ ಬಿ.ಇ.ಓ ಎದ್ದುನಿಂತು “ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯದ್ದಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯದ್ದಾದರೂ ನೀವು ಜಾತಿ ತರತಮ ಮಾಡಬಾರದು. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಂತೂ ಇಂತಹ ಮಾತನ್ನು ಆಡಲೇಬಾರದು. ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಶುಚಿ, ರುಚಿಯಾದ ಅಡುಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಬೇಕು. ಅಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆ” ಎಂದರು. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ  ವರ್ಗವಾಯಿತು.  

.

ಕೆನ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಪೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಅಕ್ಷರ ದಾಸೋಹ ಶುರುವಾದ ಹೊಸತರಲ್ಲಿ ಕೆಳಜಾತಿಯ ಅಡುಗೆಯವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನೇಕ ಪಾಲಕರು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ಸಂವಿಧಾನ ವಿರೋಧಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಲು ಧೈರ್ಯ ಬಂದಿರುವುದು ಎಲ್ಲಿಂದ? ಆ ಜಾತಿ-ಈ ಜಾತಿ ಎನ್ನದೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಜಾತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಇಂತದ್ದೆಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ  ಕೆಳಜಾತಿ ಅಡುಗೆಯವರ ನೇಮಕದ ವಿವಾದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿರುವುದು ಎಲ್ಲರೂ ಅವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದಲ್ಲ. ಹೇಗೋ ಅವರನ್ನು ಮನವೊಲಿಸಿ, ಬೆದರಿಸಿ, ಆಮಿಷ ತೋರಿಸಿ ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ಅವರಾಗೇ ಹೊರಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಚೆಂದವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಸಮಾಜದೊಳಗೆ ಜಾತಿಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಒರಲೆ ಮನೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ʼನಾವೆಲ್ಲ ಉದಾರ ಧೋರಣೆಯ ಜನರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಕೂಡಾ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆರೆದು ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಜಾತಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಪೋಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವದ ಘನತೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬೆಳಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆʼ ಎಂದಿದ್ದರು. 

.

ನೀವು ಉದಾಹರಿಸಿ ಅನೇಕ ಸಂದಭ೯ಗಳು, ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತಿವೆ. ಜಾತೀಯತೆ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ಪ್ರಶ್ಯತೆ  ಕೋಮು ವಿಷ  ಇವೆಲ್ಲ ಹೊಸ ಹೊಸ ವೇಷಗಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಅವು ನಮ್ಮ "ಪಂಚಪ್ರಾಣಗಳ"ನ್ನು ನಿತ್ಯ ಹೀರುತ್ತ ಪ್ರಗತಿಯ ಚಲನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಎಳೆಯುತ್ಚಲೇ ಇವೆ.   ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸುವಂತಿದೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯಲಾರೆವು;  ಅನ್ನ ನೀರು ಕೊಡಲಾರೆವು,   ಭೇದ, ಪಂಕ್ತಿಭೇದ ಜಾತಿ ಹಿಂಸೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ!.  ಭಾರತ್ ಮಾತಾ ಕೀ ಜೈ!! ಸಂತೋಷ ಕುಮಾರ ಶೆಟ್ಟಿ, ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕರು

ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕುಂದಾಪುರದ ಕೊರಗ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಕರ ಸಭೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ, ಶುಚಿತ್ವ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಆ ಸಭೆಯ ಉದ್ಧೇಶ. ಸಭೆ ನಡೆದಿರುವುದು ಕೊರಗ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಸತಿನಿಲಯದಲ್ಲಿ. ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಪೋಷಕರಿಗೂ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ಅದೇ ವಸತಿ ನಿಲಯದ ಅಡುಗೆಯವರು ಆಹಾರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಆದರ್ಶದ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಊಟದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ ಮಾಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕೊರಗರ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಣೇಶರು “ ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟೇ, ಹೇಳುವುದು ಪುರಾಣ!” ಎಂದು ಉದ್ಘರಿಸಿದಾಗ ತಲೆತಗ್ಗಿಸಬೇಕಾಯ್ತು. ಹೌದು, ನಾವು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದೆಲ್ಲ ಪುರಾಣ. ವಾಸ್ತವ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ.

.

ಈ ಮಗುವಿನ ಪಾಲಕರು ನಮ್ಮನೆಂದೂ ಕ್ಷಮಿಸಲಾರರು.

ಬರಿಯ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಬಾವುಟ!

ಒಂದು ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಒಂದು ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದೊಂದು ದೇಶವಾಗಲಾರದು.” ದೇಶವೆಂದರೆ ಮಣ್ಣಲ್ಲ, ದೇಶವೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತೆಲುಗಿನ ಕವಿ ವೆಂಕಟ ಅಪ್ಪಾರಾವ್‌ ಗುರ್ಜಡ. ದೇಶವು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸದೇ ಹೋದರೆ ಅದು ಭೂಪಟದ ಗೆರೆಯಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. 

ಬ್ರಿಟೀಷರು 1905 ರಲ್ಲಿ  ಬಂಗಾಳವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಹೋಳು ಮಾಡಿದಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಹಿಂದುಗಳು-ಮುಸಲ್ಮಾನರು ತಮ್ಮ ನೆಲವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಭಜಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ರಸ್ತೆಗಿಳಿದರು.  ಭಾಷೆ ಅವರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿತ್ತು. ಆ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಒಂದು ಬಾವುಟವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಬೆಂಗಾಲ ವಿಭಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯವರೇ ಆ ಬಾವುಟವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು ಕೂಡಾ.

ಹೀಗೆ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಭಾವುಟವೊಂದು ದೊರಕಿತ್ತು.

ಬಂಗಾಳಿಗಳ ಭಾಷಿಕ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಅಕ್ಷರಶಃ ದಂಗಾಗಿಹೋದ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಒಡೆದ ಬಂಗಾಳಿ ಹೋಳುಗಳನ್ನು 1911 ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್‌ ಹಾರ್ಡಿಂಗ್‌ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು. ಆನಂತರ  ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದ ಬಾವುಟವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಮರೆತರು.

ಈ ನಡುವೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜವಾದಿ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಬಿಕಾಜಿ ರುಸ್ತುಮ್‌ ಕಾಮಾರವರು ಬ್ರಿಟೀಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಭಾರತೀಯರ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ತಮ್ಮ ಕೆಚ್ಚನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಾರತೀಯರ ಈ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲೋಸುಗ  ಒಂದು ಬಾವುಟವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಎತ್ತರಿಸಿದರು. ಆ ಬಾವುಟವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸದವರು ಹೇಮಚಂದ್ರದಾಸರು.

*

1916 ರಿಂದ 1918 ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಹೋಮ್‌ ರೂಲ್‌ ಚಳುವಳಿ ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಸಂಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಆರಂಭವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು.  ಅನಿಬೆಸೆಂಟ್‌ ಮತ್ತು ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರು ಈ ಚಳುವಳಿಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. 

ಅನಿಬೆಸಂಟರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಭೌತವಾದದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟ  ಆಂಗ್ಲೋ ಐರಿಶ್‌ ಮಹಿಳೆ. "ಸ್ವರಾಜ್ಯ ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು" ಎಂದ ತಿಲಕರು ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಹೋಮ್‌ ರೂಲ್‌ ಚಳುವಳಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಬಾವುಟದಲ್ಲಿ ಐದು ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಹಸಿರು ಪಟ್ಟಿಗಳಿದ್ದವು. ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಮಂಡಳದಂತೆ ಏಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಈಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಧ್ವಜದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಚಂದ್ರನ ಜೊತೆ ಇರಿಸಿದ್ದರು.  ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಯೂನಿಯನ್‌ ಜಾಕನ್ನು  ಎಡ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುಂಬರುವ ಭಾರತವನ್ನು  ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೊಳಪಡುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

*

ಇದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗಾಂಧೀಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರು ಪಿಂಗಳೆ ವೆಂಕಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಕೋರಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ವೆಂಕಯ್ಯನವರು ಕೃಷಿಕರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು 1921 ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ 1 ರಂದು ವಿಜಯವಾಡ ನಗರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ತಾವು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಧ್ವಜವನ್ನು  ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಶಯದಂತೆ ಬಾವುಟದ ಮಧ್ಯಬಾಗದಲ್ಲಿ ಚರಕದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೊಂದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ತರಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಚರಕವಾಗಿ ಬಾವುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಪಡೆದಿತ್ತು.

*

ಈ ಲೇಖನವನ್ನೂ ಓದಿ: ಮನದ ಸೂತಕವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸೋಣ.

ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಾವಲಂಭನೆಯೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಚರಕವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಂಕೇತವಾಗುವ ಹಿಂದೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ  ಈ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವವಿತ್ತು. ಇದು ಬೇಗನೆ  ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯ್ತು.

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಲ್ಯಾಂಕಾಶೈರ್ ಪ್ರದೇಶವು ಜಗತ್ತಿನ ಬಟ್ಟೆ ಉದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಬಟ್ಟೆ ಉದ್ಯಮವು ಅಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿತ್ತಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಬಹುಮುಖ್ಯ ರಪ್ತು ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖಡಾ ಅರವತ್ತರಷ್ಟು ಬಟ್ಟೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿಕರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ  ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡುವ ಉದ್ಧೇಶದಿಂದ  ವಿದೇಶಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲು ಗಾಂಧೀಜಿ ಕರೆಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿನ್ನಿನ ವಸ್ತ್ರೋಧ್ಯಮ ನೆಲಕಚ್ಚಿತು. ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಯಿತು. ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿಗಳು ಮುಚ್ಚಿದವು. ಅಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಉಂಟಾಯಿತು.

ಸಾವಿರದ ಒಂಬೈನೂರಾ ಮೂವತ್ತೊಂದರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಏಕೈಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಎರಡನೇ ದುಂಡು ಮೇಜಿನ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರು ಲ್ಯಾಂಕಾಶೈರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛೆಪಟ್ಟರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಜನರ ಉದ್ಯೋಗ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡ ಮನುಷ್ಯ ಲ್ಯಾಂಕಾಶೈರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಬರೆದವು.

ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಲ್ಲಿನ ಬಟ್ಟೆ ಮಿಲ್ಲೊಂದಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. “ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನಿಮ್ಮನ್ನೊಮ್ಮೆ ನೋಡಬಹುದೇ?” ಎಂದು ಮಿಲ್ಲಿನ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದರು. “ಓಹೋ..ಅದಕ್ಕೇನಂತೆ?” ಎಂದರು ಗಾಂಧೀಜಿ.  ಮಿಲ್ಲಿನ ಗಂಟೆ ಭಾರಿಸಿದ್ದೇ ತಡ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬರುವನ್ನೇ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿರುವವರಂತೆ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಲ್ಲ ಓಡೋಡಿ ಬಂದರು. ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರದ ಕೆಲವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯನ್ನು ಆಲಂಗಿಸಿಕೊಂಡರು.

“ತಮ್ಮ ಎದುರಾಳಿಯ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಯೂರಿದ ವಸ್ತ್ರೋಧ್ಯಮ” ಎಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಈ ಸುದ್ದಿಗೆ ತಲೆಬರೆಹ ನೀಡಿತು.

*

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಂತೆ ಪಿಂಗಳೆ ವೆಂಕಯ್ಯನವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಬಾವುಟವನ್ನು ಚರಕಾ ಧ್ವಜ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಚರಕವೂ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯೂ ಹೀಗೆ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಬೆಸೆದುಹೋಗಿದ್ದವು.

ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಚರಕಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಹೊಸರೂಪದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎನಿಸಿತು. 1931 ರಲ್ಲಿ ಚರಕಾಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೀಡಲು ಏಳುಮಂದಿಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮಿತಿ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಬಾವುಟದ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಅಂಚುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದ ಚರಕವನ್ನು ಮಧ್ಯದ ಬಿಳಿಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

*

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆಯುವ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಲಾರ್ಡ್‌ ಮೌಂಟ್‌ ಬ್ಯಾಟನ್‌ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಮೂಲತಃ ಪಿಂಗಳೆ ವೆಂಕಯ್ಯನವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಬಾವುಟವನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದರವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಐ.ಸಿ.ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬದ್ರುದ್ದೀನ ತ್ಯಾಬ್ಜಿಯವರ ಹೆಂಡತಿ ಸುರೈಯ್ಯಾ ರವರು ಈಗ ನಾವು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ವಿನ್ಯಾಸದ ಬಾವುಟವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಚರಕದ ಬದಲಾಗಿ ಚರಕವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಗತಿ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರಾನಾಥದ ಅಶೋಕ ಸ್ಥಂಭದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲಾಯಿತು. 1947 ರ ಜುಲೈ 21 ರಂದು ಹೊಸ ಧ್ವಜವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

*

ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಣ್ಣಗಳಿವೆ. ಆದರೂ ಇದನ್ನು ನಾವು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಕೇಸರಿ, ಬಿಳಿ,ಹಸಿರು ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲದೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವೂ ಇದೆ. ಎಲ್ಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಂತೆ, ಕೊನೆಯಿರದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ನೀಲಿಯು ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 

ಈ ಬಣ್ಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮನ-ಮನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಲಿ!